Kolombiya Anayasa Mahkemesi mevcut devlet başkanı Alvaro Uribe’nin üçüncü kez devlet başkanlığı seçimlerine katılabilmesi için gerekli olan halkoyunun yasal olup olmadığına karar vermek üzere müzakerelere başladı. Mahkeme üyesi dokuz yargıcın halkoyunun yasallığını onaylaması halinde, Uribe’nin bir kez daha başkanlığa aday olup olamayacağı üzerine bir referandum düzenlenecek.

30 Mayıs tarihinde gerçekleşecek seçimler için en geç 12 Mayıs tarihinde adaylıkların açıklanması gerekiyor. Anayasa Mahkemesi’nden olumlu karar çıkması durumunda referandum tarihinin bu tarihten önceye yetişip yetişemeyeceği ise bilinmiyor.

ABD işbirlikçiliği ve kontrgerilla katliamlarının başında olmasıyla bilinen Alvaro Uribe’nin ikinci kez seçilmesi de benzer bir yasal süreçten geçerek gerçekleşmişti. Kolombiya anayasasına göre devlet başkanlığına ikinci kez seçilmek mümkün değilken, Anayasa Mahkemesi’nin 2005 yılında gerçekleştirdiği yasal değişiklikle Uribe 2006’da ikinci kez devlet başkanlığı görevine gelmişti.  

Alvaro Uribe kimdir?

Ateşli bir Liberal Parti üyesi olan Alvaro Uribe Perez, 2002 ılın geldiğinde partisinden istifa ederek bağımsız olarak başkanlık için adaylığını koydu. Geçerli oyların %24’ünü alarak başkan seçilen Perez, sıkı güvenlik politikaları uygulayacağına ve iç savaşı bitirerek 44 yıldan bu yana varlığını sürdüren silahlı gerillalara ve kurtarılmış bölgelere son vereceğine söz vererek göreve başladı.

Meşhur uyuşturucu taciri Alberto Uribe Sierra’nın oğlu olan Alvaro Uribe, daha sonra en büyük kokain tacirleri haline gelecek olan anne tarafından adı kötüye çıkmış akrabaları Ochoa kardeşlerin yanında büyüdü. O sırada babasının en ünlü adamlarından olan meşhur uyuşturucu kaçakçısı Pablo Escobar’la da yakınlaştı. Öyle ki Alvaro, Kolombiya Sivil havacılık Ajansı’nın yöneticisi olduğu zamanlarda Escobar’a ait Medellin Uyuşturucu Karteli’ne yüzlerce “özel pilotluk lisansı” bahşetti.  

Babasının bağlantıları sayesinde kariyerinde oldukça hızlı adımlarla ilerleyen Alvaro Uribe, Medellin Uyuşturucu Karteli’nin de merkezi olan Antioqua bölgesinden önce senatör seçildi, ardından da bölge valisi oldu. Öyle ki Alvaro Uribe’nin Medellin Karteli için de çalıştığına yönelik binlerce belge ortaya çıkmışken bile genç Alvaro, yakın arkadaşı Escobar’ın siyasi kampanyasına doğrudan destek vermekte bir an tereddüt etmedi. ABD Savunma İstihbarat Ajansı’nın yayınladığı bir dokümanda Alvaro Uribe’yle ilgili olarak şunlar yazıyordu: “Hükümetin üst düzey seviyelerinden Medellin Uyuşturucu karteli’yle birçok şekilde işbirliği yapan Kolombiyalı politikacı ve Senatör. (…) Uribe, Medellin Karteli adına çalışmaktadır ve Pablo Escobar’ın yakın arkadaşıdır.”[6]

Alvaro Uribe, uyuşturucu ticareti yapan kişilere yakınlığı dolayısıyla Marksist gerillalara karşı savaşan kontrgerilla kuvvetlerinin kumandanlarıyla da yakın ilişki içine girmiştir. Antioquia valiliği sırasında bölgede faaliyet gösteren, kontrgerilla tarafından yönetilen yerel silahlı grup CONVIVIR’i açıkça desteklemekte ve finanse etmektedir. CONVIVIR, gerilla sempatizanı oldukları ya da gerillaya yardım ve yataklık yaptıkları iddiasıyla yüzlerce kişiyi tehdit ederken ve katlederken, Uribe, bu faaliyetleri açıkça “terörizmle mücadele” biçiminde alkışlamış ve savunmuştur.

Alvaro Uribe’nin valilik döneminin sona erdiği 1997 yılında, Kolombiya Anayasa Mahkemesi, CONVIVIR’i yasaklarken, Alvaro Uribe’nin bu örgütle olan bağları da yeniden deşifre oldu. Bu esnada birçok kontrgerilla komutanı ve siyasi parti lideriyle kişisel ve ticari ilişkilerini geliştiren Alvaro Uribe, 2002 yılında ortaya başkan adayı olmak üzere çıktığında, kontrgerillalar kırsal bölgelerde ev ev dolaşarak Uribe’nin “kendi adayları” olduğunu ve ona oy vermedikleri takdirde bölgede kitlesel bir katliam yapacakları tehditlerini savuruyorlardı. Kontrgerilla timleri bununla kalmayarak etkili oldukları bölgelerde herhangi bir muhalif unsurun seçim çalışma yapmasını da imkansız hale getiriyorlar, muhalif bir aday adına çalışma yapan kişileri kaçırarak işkenceyle katlediyorlardı.     

Alvaro Uribe’nin 2002’de kazandığı seçim zaferi, bir diğer yandan da 11 Eylül 2001 saldırıları sonrasında terörle mücadele adına hassas açılımlar başlatan Bush hükümetinin maddi ve manevi yardımları üzerine oturuyordu. Topraklarının geniş bir kısmı komünist gerillaların denetiminde olan bu “saldırı altındaki demokrasi”nin yardım çığlıklarına ABD hükümeti, ülkeye “Plan Kolombiya” kapsamında 2000 yılından bu yana toplam 5.5 milyar dolar tutarında askeri ve nakdi yardım yaparak cevap verdi. Plan Kolombiya adıyla anılan kapsamlı strateji, Kolombiya’nın içindeki muhalif unsurların ordu ya da kontrgerilla tarafından şiddet kullanılarak tasfiye edilmesinin yanı sıra, bölgede ortaya çıkan ve ABD’nin Latin Amerika stratejisini ciddi zararlara uğratan sol iktidarlara karşı da gerektiğinde topyekun savaşmaya hazır bir silahlı kuvvet yaratmayı hedefliyor. Plan Kolombiya aynı zamanda iki ülkenin ortak askeri eğitimler yapmasını ve her türlü istihbaratı paylaşmasını ve de gerektiğinde beraber askeri operasyonlar gerçekleştirmesini de öngörüyor.